Sân bay Phú Quốc đang chịu sức ép mở rộng khi lượng khách quốc tế tăng mạnh, công suất khai thác vượt thiết kế và APEC 2027 đặt ra yêu cầu mới về năng lực hạ tầng hàng không của đảo ngọc.

Theo nguồn tin, cao điểm Tết Ất Tỵ vừa qua cho thấy rõ áp lực tại Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. Trung bình mỗi ngày sân bay đón gần 40 chuyến quốc tế, tương đương 10.000-12.000 khách, trong khi giai đoạn từ 26 tháng Chạp năm Giáp Thìn 2024 đến mùng 3 Tết Ất Tỵ 2025 ghi nhận hơn 800 chuyến nội địa và quốc tế đưa đón khách đến đảo.

Tình trạng quá tải không chỉ là câu chuyện của vài ngày lễ. Năm 2024, sân bay Phú Quốc khai thác hơn 4,1 triệu khách, trong đó gần 2 triệu khách quốc tế, vượt công suất thiết kế. Khi du lịch tiếp tục tăng trưởng và Phú Quốc chuẩn bị cho APEC 2027, việc mở rộng sân bay trở thành bài toán hạ tầng có tác động trực tiếp đến khả năng đón khách, chất lượng dịch vụ và sức cạnh tranh của điểm đến.

Quá tải ở cửa ngõ hàng không của đảo

Nguồn tin ghi nhận trong dịp Tết vừa qua, sân bay Phú Quốc có thời điểm rơi vào tình trạng quá tải, ùn ứ nhiều giờ, đặc biệt tại khu vực nhập cảnh. Một doanh nghiệp lữ hành tại Phú Quốc phản ánh có khách mất hơn hai giờ để làm thủ tục, có khách mất khoảng một giờ để nhập cảnh do lượng người đông và việc hướng dẫn chưa theo kịp.

Khi khách quốc tế tăng nhanh, khu vực nhập cảnh, băng chuyền hành lý, luồng xe ra vào và năng lực điều phối mặt đất đều trở thành những điểm nhạy cảm. Nếu một mắt xích bị nghẽn, trải nghiệm đầu tiên của du khách với điểm đến sẽ bị ảnh hưởng. Với du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, cảm nhận tại sân bay có thể tác động đến cả đánh giá về chất lượng dịch vụ của địa phương.

Sự quá tải này diễn ra trong bối cảnh Phú Quốc muốn bám đuổi các điểm đến khu vực như Bali hay Phuket về quy mô khách quốc tế. Vấn đề không nằm ở việc có thêm chuyến bay hay không, mà là sân bay có đủ năng lực tiếp nhận ổn định, tránh để tăng trưởng lượng khách chuyển thành áp lực vận hành trong mùa cao điểm hay không.

Mở rộng sân bay là điều kiện để giữ nhịp tăng trưởng

Theo nguồn tin, nhu cầu nâng cấp sân bay Phú Quốc được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với đà tăng của ngành du lịch. Khi đường bay quốc tế mở rộng, số khách đến đảo tăng, các khu nghỉ dưỡng, dịch vụ lưu trú, vận tải và bán lẻ đều phụ thuộc vào năng lực cửa ngõ hàng không. Nếu sân bay không theo kịp, địa phương có thể mất lợi thế ngay ở khâu tiếp cận điểm đến.

Bài toán này không chỉ liên quan đến nhà ga. Hạ tầng sân đỗ, đường lăn, khu nhập cảnh, hệ thống xử lý hành lý, kết nối giao thông bên ngoài sân bay và năng lực điều phối trong giờ cao điểm đều cần được tính đồng bộ. Một nhà ga mở rộng nhưng đường ra vào vẫn nghẽn, hoặc quy trình nhập cảnh không được tăng cường, sẽ khó giải quyết triệt để trải nghiệm ùn ứ.

Điều này đặc biệt quan trọng với Phú Quốc vì đảo phụ thuộc lớn vào đường hàng không. Khác với các điểm đến trên đất liền có thể chia sẻ áp lực qua cao tốc hoặc đường sắt, Phú Quốc cần sân bay đủ năng lực để duy trì dòng khách ổn định. Nếu thời gian làm thủ tục kéo dài, doanh nghiệp lữ hành phải điều chỉnh lịch trình, khách sạn chịu rủi ro trễ nhận phòng và các dịch vụ vận chuyển nội đảo cũng bị dồn áp lực.

Tác động của hạ tầng giao thông đến bất động sản và du lịch từng được nhìn thấy ở nhiều địa phương. Khi sân bay, cao tốc hoặc cảng biển cải thiện khả năng tiếp cận, giá trị điểm đến có thể được nâng lên, nhưng tác động bền vững chỉ xuất hiện khi kết nối đó đi kèm sản phẩm dịch vụ và quản trị vận hành. Đây cũng là tinh thần trong bài giá trị nơi ở cần tính cả chi phí di chuyển và khả năng kết nối.

APEC 2027 tạo mốc thời gian cụ thể

Một điểm khiến câu chuyện mở rộng sân bay Phú Quốc trở nên cấp bách là APEC 2027. Các sự kiện quốc tế quy mô lớn thường tạo áp lực tiến độ rất rõ: hạ tầng phải đủ năng lực phục vụ đoàn khách, truyền thông, doanh nghiệp và khách du lịch đi kèm; đồng thời phải đảm bảo hình ảnh điểm đến trong giai đoạn được chú ý rộng rãi.

Nguồn tin nhắc đến một số tiền lệ hạ tầng hàng không trước các sự kiện lớn. Tại Đà Nẵng, trước thềm APEC 2017, các hạng mục cải tạo, nâng cấp sân đỗ máy bay, mở rộng sân đỗ phía bắc, xây mới đường lăn E7 và Nhà khách VIP đã hoàn thành để đưa vào vận hành đúng dịp Tuần lễ cấp cao. Nhà ga hành khách quốc tế Đà Nẵng cũng được nhấn mạnh với công suất 6 triệu khách mỗi năm, đáp ứng 1.600 khách trong giờ cao điểm.

Nhìn từ tiền lệ này, Phú Quốc cần chuẩn bị không chỉ cho ngày diễn ra sự kiện mà cho cả chu kỳ khách tăng trước và sau sự kiện. Một hội nghị quốc tế có thể tạo hiệu ứng quảng bá mạnh, nhưng nếu hạ tầng sân bay không đủ năng lực, lượng khách tăng đột biến dễ làm bộc lộ những điểm yếu vốn đã tồn tại trong mùa cao điểm.

Phú Quốc vì vậy cần một lịch trình triển khai đủ rõ, từ phê duyệt phương án, lựa chọn nhà đầu tư, thiết kế chi tiết, thi công đến vận hành thử. Nếu các mốc này không được bám sát, nguy cơ lặp lại cảnh quá tải trong những mùa cao điểm tiếp theo vẫn còn, nhất là khi lượng khách quốc tế đang hồi phục mạnh.

Tác động lan sang du lịch và bất động sản nghỉ dưỡng

Đối với thị trường bất động sản nghỉ dưỡng, sân bay Phú Quốc là hạ tầng nền tảng. Khả năng bay thẳng, thủ tục nhanh, vận chuyển hành lý thuận tiện và kết nối từ sân bay đến các khu lưu trú đều ảnh hưởng đến lựa chọn của du khách. Một điểm đến có sản phẩm đẹp nhưng cửa ngõ quá tải sẽ khó giữ chân nhóm khách có yêu cầu cao về dịch vụ.

Mở rộng sân bay cũng có thể giúp đảo tăng khả năng thu hút các đường bay mới, kéo dài thời gian lưu trú và phân bổ khách tốt hơn giữa các mùa. Tuy nhiên, kỳ vọng này chỉ hợp lý khi đi cùng nâng chất lượng sản phẩm du lịch, kiểm soát môi trường, tổ chức giao thông nội đảo và phát triển dịch vụ phù hợp với nhiều nhóm khách. Hạ tầng hàng không là điều kiện cần, không phải lời bảo đảm cho mọi dự án.

Một rủi ro khác là tăng trưởng nóng có thể tạo áp lực lên tài nguyên và dịch vụ đô thị của đảo. Khi lượng khách quốc tế tăng, nhu cầu lưu trú, vận chuyển, xử lý rác thải, cấp nước, an ninh và y tế du lịch cũng tăng theo. Vì vậy, sân bay mở rộng cần nằm trong một kế hoạch năng lực tổng thể, để đảo không chỉ đón được nhiều khách hơn mà còn phục vụ tốt hơn.

Với nhà đầu tư bất động sản, thông tin mở rộng sân bay cần được đọc thận trọng. Các dự án hưởng lợi rõ nhất thường là những dự án có pháp lý minh bạch, vị trí kết nối thuận tiện, sản phẩm vận hành tốt và gắn với nhu cầu lưu trú thật. Một bài học từ các đô thị hạ tầng lớn là không nên chỉ mua theo kỳ vọng công trình; cần kiểm tra tiến độ, khả năng khai thác và sức cầu thực tế. Câu chuyện Đồng Nai thúc mặt bằng hai tuyến kết nối sân bay Long Thành cho thấy hạ tầng chỉ phát huy khi các phần việc kết nối được triển khai đồng bộ.

Tốc độ phục hồi của khách quốc tế vì thế cần được đặt cạnh chất lượng vận hành từng ngày tại sân bay.

Từ các dữ kiện nguồn, mở rộng sân bay Phú Quốc không còn là nhu cầu xa mà là nhiệm vụ gắn với năng lực cạnh tranh của điểm đến. Khi lượng khách tăng, APEC 2027 đến gần và công suất hiện hữu đã vượt thiết kế, tiến độ nâng cấp sân bay sẽ là một chỉ dấu quan trọng cho chu kỳ phát triển tiếp theo của du lịch Phú Quốc trong nhiều năm tới.

Nguồn: CafeF – Thị trường