UBND TP.HCM trình HĐND thành phố danh mục hai khu đất dự kiến dùng để thanh toán hợp đồng BT của dự án chống ngập gần 10.000 tỷ đồng. Hai khu đất có tổng diện tích khoảng 3,23 ha, nằm tại Cầu Ông Lãnh và Tân Hòa.

Dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu giai đoạn 1 là một trong những dự án hạ tầng lớn, nhưng quá trình thực hiện phát sinh vướng mắc về phương án thanh toán hợp đồng BT. Việc bổ sung hai khu đất vào danh mục thanh toán được kỳ vọng tạo cơ sở tháo gỡ thủ tục và tiếp tục hoàn tất các phần việc còn lại.

Hai khu đất được đề xuất gồm số 257 Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh và số 79B Lý Thường Kiệt, phường Tân Hòa. Đây đều là các vị trí có giá trị cao trong cấu trúc đô thị TP.HCM, nên phương án dùng làm quỹ đất thanh toán cần bảo đảm đúng quy định, khai thác hiệu quả nguồn lực và không để thất thoát tài sản công.

Khu đất 257 Trần Hưng Đạo rộng hơn 2.300 m2

Khu đất số 257 Trần Hưng Đạo rộng hơn 2.300 m2, nằm tại góc giao Trần Hưng Đạo – Nguyễn Khắc Nhu, thuộc phường Cầu Ông Lãnh, trước đây là phường Cô Giang, quận 1 cũ. Vị trí này cách chợ Bến Thành khoảng 1 km và nằm trên trục Trần Hưng Đạo, vì vậy được xem là một khu đất có giá trị cao ở trung tâm thành phố.

Nguồn tin cho biết khu đất trước đây được giao cho Trung tâm Huấn luyện và thi đấu Thể dục thể thao TP.HCM quản lý, nhưng nhiều năm qua chủ yếu được khai thác làm phòng tập gym và một số dịch vụ thương mại. Theo hồ sơ quy hoạch, khu đất có một phần chức năng đất hỗn hợp, một phần đất ở hiện hữu chỉnh trang và phần còn lại là đất giao thông.

Với một khu đất trung tâm, phương án sử dụng sau này sẽ cần cân bằng giữa giá trị thương mại, chức năng đô thị và yêu cầu pháp lý. Khi được đưa vào danh mục thanh toán BT, giá trị cụ thể của khu đất phải do cơ quan có thẩm quyền quyết định, không thể dựa trên ước tính chung.

79B Lý Thường Kiệt từng là CMC Plaza

Khu đất 79B Lý Thường Kiệt rộng gần 3 ha, nằm tại khu vực trung tâm quận Tân Bình cũ. Nơi đây từng là Trung tâm thương mại CMC Plaza Lý Thường Kiệt nhưng đã đóng cửa từ nhiều năm trước. Hiện mặt chính khu đất được quây tôn, bên trong được sử dụng làm nơi đỗ xe ô tô trong thời gian chờ phương án sử dụng tiếp theo.

Theo quy hoạch, khu đất có chức năng hỗn hợp gồm nhà ở, thương mại dịch vụ và công viên cây xanh. Khu vực này đã có quy hoạch chi tiết 1/500, trong đó dự kiến xây dựng chung cư cao tầng kết hợp thương mại, dịch vụ và công viên. Đây là cơ sở để khu đất có thể tham gia phương án thanh toán nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý.

Cả hai khu đất đã được Nhà nước thu hồi, giao Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý và thuộc trường hợp đủ điều kiện xem xét sử dụng để thanh toán hợp đồng BT theo quy định. Dữ kiện này rất quan trọng vì quỹ đất thanh toán phải rõ chủ thể quản lý và tình trạng pháp lý trước khi ký phụ lục hợp đồng.

Dự án chống ngập đã đạt khoảng 91% khối lượng

Dự án chống ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu giai đoạn 1 được thực hiện theo Hợp đồng BT số 2607/2016/HĐ ngày 27/5/2016 giữa UBND TP.HCM với Công ty CP Đầu tư xây dựng Trung Nam và Công ty TNHH Trung Nam BT 1547, nay là Công ty TNHH Trung Nam An Triều.

Đây là dự án hạ tầng nhằm kiểm soát ngập do triều, góp phần bảo vệ khu vực trung tâm và các vùng đô thị thấp trũng của TP.HCM trước tác động của triều cường, biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Nguồn tin cho biết cống ngăn triều Phú Định thuộc dự án hiện đã đạt khoảng 91% khối lượng thi công.

Dù khối lượng thi công đã đạt mức cao, quá trình thực hiện dự án phát sinh nhiều vướng mắc, trong đó có phương án thanh toán hợp đồng BT. Điều này cho thấy với dự án hạ tầng theo BT, tiến độ kỹ thuật và cơ chế thanh toán phải song hành; nếu phần thanh toán không thông, dự án có thể bị kéo dài dù công trình đã triển khai sâu.

Nguyên tắc thanh toán phải tránh thất thoát

Theo phương án UBND TP.HCM báo cáo, việc thanh toán được thực hiện theo nguyên tắc sử dụng 5 khu đất theo hợp đồng BT, đồng thời thay thế hai khu đất không còn đủ điều kiện thanh toán bằng hai khu đất khác có giá trị tương đương. Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM tại Kết luận số 1255-KL/TU ngày 17/7/2026 cơ bản thống nhất chủ trương này.

UBND TP.HCM cho biết thanh toán cho nhà đầu tư sẽ dựa trên giá trị cụ thể của quỹ đất do cơ quan có thẩm quyền quyết định. Nếu tổng giá trị quỹ đất thấp hơn giá trị hợp đồng BT, phần chênh lệch được thanh toán bằng tiền theo quy định. Nếu giá trị quỹ đất cao hơn giá trị hợp đồng, thành phố sẽ điều chỉnh giảm diện tích hoặc phạm vi quỹ đất thanh toán để tổng giá trị không vượt quá giá trị hợp đồng.

Các nguyên tắc này có liên hệ với câu chuyện sửa cơ chế đất đai và hợp đồng BT trong bài sửa Luật Đất đai về giá đất BT và bồi thường. Với dự án chống ngập TP.HCM, điểm then chốt là hoàn thiện hồ sơ đủ minh bạch để vừa tháo gỡ vướng mắc dự án, vừa bảo vệ tài sản công. Khi quỹ đất có vị trí trung tâm được đưa vào phương án thanh toán, yêu cầu định giá và kiểm soát phạm vi càng phải rõ ràng hơn.

Bài toán quỹ đất thanh toán cũng nhắc lại tầm quan trọng của dữ liệu pháp lý đất đai. Người đọc có thể tham khảo thêm bài mã định danh 12 số trong quản lý nhà đất để thấy xu hướng quản lý tài sản đất đai ngày càng cần dữ liệu rõ, truy xuất được và liên thông.

Nguồn: Báo xây dựng – Quy hoạch